پان آرت - نشریه جامعه ی هنری ایرانیان
مجله علمی پژوهشی هنر

اکسپرسیونیسم از نقاشی تا سینما – قسمت اول

ترجمه و تالیف: محمد رضائی

0 22

اکسپرسیونیسم از نقاشی تا سینما – قسمت اول

مقاله ای به نگارش محمد رضائی: در میان جنبش‌های هنری مدرن، جنبش اکسپرسیونیسم جایگاه ویژه‌ای دارد. این جنبش را می‌توان واکنشی در برابر جنبش فرانسوی ‌امپرسیونیسم دانست که در نیمه‌ی دوم قرن نوزدهم شکل گرفته بود.

جنبش اکسپرسیونیسم در نخستین سال‌های قرن بیستم در کشور آلمان شکل گرفت در آلمان شکل گرفت و خیلی زود در زمینه‌های مختلف هنری از جمله نقاشی، سینما، موسیقی، شعر، رقص و… راه یافت. در این مقاله به معرفی این جنبش در نقاشی و سینما می‌پردازیم.

Ernst Ludwig Kirchner – Girl on a Divan 1906

اکسپرسیونیسم در نقاشی

«اکسپرسیونیسم» در اوایل سده‌ی بیستم در هنر آلمان شناخته شد. از واژه‌ی اکسپرسیونیسم نخستین بار در اشاره به نقاشی‌های آگوست اروه استفاده شد. اما شروع جنبش اکسپرسیونیسم در نقاشی را سال ۱۹۰۵ ثبت کرده‌اند.

از نخستین نقاشان جنبش اکسپرسیونیسم می‌توان به ارنست لودویک کرشنر و اریش هکل اشاره کرد.

بعدها فرانتز مارک، واسیلی کاندینسکی و اوسکار کوکوشکا نیز از اکسپرسیونیسم حمایت کردند و به این جنبش پیوستند.

اکسپرسیونیسم در نقاشی
Erich Heckel – House in Dangast (The White House) 1908

کرشنر و هکل در سال ۱۹۰۵ گروهی را با نام «پل» را به راه انداختند و در قالب این گروه به خلق آثار اکسپرسیونیسمی پرداختند.

اکسپرسیونیسم در نقاشی
Edvard Munch-The Scream 1910

بعدها هنرمندان دیگری همچون امیل نولده و ماکس پکشتاین نیز به این گروه پیوستند. اعضای گروه پل از رنگ‌های پل گوگن و قلم‌زنی وینسنت وان گوگ بهره می‌بردند و تحت تاثیر «فوویسم» فرانسه، اما آزادانه‌تر و پرشورتر نقاشی می‌کردند.

آنها همچنین تحت تاثیر شاهکارهای هنری نقاش اکسپرسیونیست نروژی ادوارد مونک نیز قرار داشتند.

مونک را می‌توان معروف‌ترین نقاش اکسپرسیونیست دانست که با آثار خود همواره توجه دیگر اکسپرسیونیست‌ها را به آثار خود جلب می‌کرد.

دیگر هنرمند گروه سوارکار آبی، کارل اشمیت روتلوف در بیانیه‌اش می‌نویسد: «اعضای گروه پل و در واقع بنیانگذاران اکسپرسیونیسم آلمانی، قصد منقلب کردن و برانگیختن دارند». ناگفته نماند که نام این گروه با پیشنهاد روتلوف انتخاب شده بود.

خواندن این مطلب پیشنهاد می گردد:
مجله دیجیتال هنری پان آرت نسخه شصت و یکم

او نام این گروه را با این عبارت توضیح می‌دهد: «پلی به سوی هنر آینده». این گروه در سال ۱۹۱۰ متلاشی شد و اعضای آن فعالیت خود را در برلین از سر گرفتند.

مدتی پس از به پایان رسیدن فعالیت گروه پل، جنبش اکسپرسیونیسم فعالیت خود را به طور جدی‌تری در شهر «درسدن» در شرق آلمان از سر گرفت. کاندینسکی و مارک که همکاری نزدیکی با یکدیگر داشتند، در سال ۱۹۱۱ گروهی موسوم به «سوارکار آبی» را بنیان نهادند که بعدها پل کله و آگوست ماکه نیز به این گروه پیوستند.

اکسپرسیونیسم در نقاشی
Vasily Kandinsky, Composition 8, 1923

انتشار سالنامه

کاندینسکی و مارک تصمیم به انتشار یک سالنامه گرفتند و سرانجام آن را در سال ۱۹۱۲ منتشر کردند. در این سالنامه ۱۴۰ تصویر و ۱۴ مقاله‌ی بلند منتشر شد. مقاله‌ها توسط مارک، کاندینسکی، ماکه و دیگر هنرمندان و نظریه‌پردازان نوشته شده بود.

این گروه خیلی زود و با شروع جنگ جهانی نخست در سال ۱۹۱۴ از میان رفت.

پس از آن، هر یک از اعضای گروه راه و روش شخصی خود را دنبال کرد. نام این گروه از یکی از آثار نقاشی کاندینسکی گرفته شده بود. کاندینسکی معتقد بود: «اثر هنری حقیقی، به طور اسرارآمیز و حیرت‌انگیز، از بطن هنرمند می‌جوشد».

سایر نقاشان اکسپرسونیسم 

از دیگر نقاشان نامدار آلمانی سبک اکسپرسونیسم می‌توان از ماکس بکمان، اوتو دیکس، ایگون شیله و هنرمندان زن پائولا مودرسون-بکر و گابریله مونتر نام برد.

اکسپرسیونیسم در نقاشی
Paul Klee, Red Balloon (Roter Ballon), 1922

از مولفه‌های نقاشی به سبک اکسپرسیونیسم می‌توان به رنگ‌های بسیار روشن و گرم و خام و متضاد اشاره کرد. اکسپرسیونیست‌ها با استفاده از این رنگ‌ها و قلم زنی‌های خشن، عواطف و احساسات و افکار درونی خود را به صورتی اغراق آمیز بروز می‌دادند.

آنها در آثار خود به نمایش موضوعاتی همچون ترس، اضطراب، عشق و نفرت، و همچنین به بازنمایی حالات تند عاطفی می‌پرداختند.

گرچه جنبش اکسپرسیونیسم در نقاشی، سینما، معماری، رقص، موسیقی و زمینه‌های هنری دیگر راه یافته بود، تنها در نقاشی بود که به پیشرفتی چشمگیر دست یافت. محدوده‌ی تاریخی خلق آثار نقاشی در این سبک را می‌توان میان سال‌های ۱۹۰۵ تا ۱۹۳۰ دانست.

اکسپرسیونیسم در نقاشی
Emil Nolde – Christ and the Children 1910
اکسپرسیونیسم در نقاشی
Karl Schmidt-Rottluff – Dr Rosa Schapire 1919

 

ارسال یک پاسخ